Jelenan kera karjalakši: Kuuntele podkastua karjalakši

”Nyt ilmah on piäššyn podkasta Kielikeitinpiirai. Podalla valittih moini nimi, šentäh kun tuumaičimma, jotta olis vesselä šuaha podkasta, kumpaista kuunnellešša tuntuis puitto tulet tovarissan luokši kostih.” Kuva: Pixabay

Podkasta on hyvä tovarissa hoš šiivuontapäivän šeprakši. Et olle vielä löytän podkastamuailmah, onnakko nyt löyvät konša kuulet jotta podkastua voit kuunnella i karjalakši.

Podkasta on pakinaprogramma, kumpani julatah ratijon tilah verkošša. Še voit olla iänitallenneh, a še voit olla i videotallenneh. Kuin kirjua ta kinuo, podkastuaki on äijä erimoista žanrua: erähät luajitah podua esimerkiksi rikosstarinoista tahi tiijollisista asieloista, toiset julkiččuloih liittyjistä juoruloista ta kolmannet ihan vain jokapäiväseštä eloksešta. Yliluonnollisetki starinat ollah ylen šuvaittuja podamuailmašša. Šiitä vielä erähät luajitah minikastua, kumpasen pituhuš on nimeh mukah lyhyččäisempi kuin podkastalla.

Šilloin konša en iče kuuntele musiikkie tahi iänikirjua, miun kuulokkehista voit kuuluo minih podkasta. Podkasta on hyvä tovarissa kävelyllä, autobuššissa tahi junašša istuossa, šiivuontapiänä, ta mintäh šitä ei vois kuunnella i tivanalla venykšennelleššäki. Miula ičellä podkastan pitäy rikeneh olla vesselä tahi šiitä tiemana pitäy olla mitänih ylen mieltäkiinnittäjyä. Erähät kerrat olenki šuanun nakrua viet šilmissä podkastoissa kerrottuloilla starinoilla ta šuutkilla. Joukkoliikenteheššä vesselän podan kuuntelomisen huono puoli vain voit olla še, jotta voit šuaha kummekšijie kačahukšie, et malttane olla nakramatta tahi muhimatta šillä mitä kuulet. No, še ei vuarallista ole, ta voithan še muha šiitä vieläi tarttuo toisillaki.

Pitänöy miun mainita erähie mielehisie podkastoja, tahon noštua esih erähät nakrattajat podat: Puurojengi (karj. huttujoukko), Grekovit, Ylianalyysi (karj. ylianalisi), Poks, Gaala ta Yhden yön juttuja (karj. yhen yön tieloja). Iellä mainittuloista kahešša jälkimäiseššä on šamat pakasijat, no Gaala on piäššyn ilmah myöhempäh.

Näijen lisäkši vois mainita vieläi kakši podua, kumpasista olen kuunnellun erähie ošie: Sana on vapaa (karj. šana on väl’l’ä) ta Joku tietää jotain (karj. kennih tietäy mitänih). Jälkimäisekši mainittu on rikošpoda, toiset ollah vesselämmät tahi keškitytäh enämpi ristikanšan (jokapäiväseh) elokšeh. Ta on kuulkua vielä olomašša šemmoistaki podkastua, kumpasissa kuunnellah toisien luajittuja podkastoja! Šiitä žanrašta esimerkkinä pitäy mainita EveryPodi, šitäki kuunnellešša et ole nakrulta välttyn.

KARJALAKŠIKI ON MAHTUO kuunnella podkastua, onhan šitä jo vuotena 2022 piäššyn ilmah Suačin Mišan Gostis-poda, kumpaista voit kuunnella SoundCloudassa i Spotifyssa. Hoš šitä onki ollun mieltäkiinnittäjyä kuunnella, olen jo pitälti smiettin moista erityisešti nuorilla tarkotettuo podkastua, kumpasešša ei välttämättäh tiemana oltais karjalaisuš tahi karjalani kulttuuri. Šiitä hil’l’an vällän mieleššä rupei pyörimäh, jotta pitänöykö še ruveta ičen luatimah podkastua karjalakši tovarissojen kera? Täššä tuaš tuli vaštah še tielo, kumpasen kera myö karjalaiset moničči vaštauvumma – kun en mie tahi emmä myö luatine, kenpä šiitä luatiu, luatiuko ken toini?

Nyt ilmah onki piäššyn miän podkasta Kielikeitinpiirai: ”hos muuda ei midäi, kielikeitinpiiruada luajimma” (Suistamo/Kotus). Podalla valittih moini nimi, šentäh kun tuumaičimma, jotta olis vesselä šuaha podkasta, kumpaista kuunnellešša tuntuis puitto tulet tovarissan luokši kostih. Ainaški kielikeitinpiiruata stolah noššettais, hoš ei nimitä muuta oliski. Miun lisäkši Kielikeitinpiirai -podašša paissa taratetah Häkin Miikku ta Tynnyrisen Niko. Podašša pakajamma kuin maltamma, ta šiinä voitki kuulla livvinkarjalua ta muka kučuttuo nykykarjalua.

TIEMAT KIELIKEITINPIIRAI -podkastašša ollah ihan kaikki meijän mielie kiinnittäjät, toičči vuottamattomat ta toičči ihan jokapäiväsetki as’s’at. Tahomma ošuttua, jotta kaikešta voipi ta kannattauki paissa karjalakši. Tämän podkastan tiemat ei muiten liitytä karjalan kieleh tahi karjalaisuoh, a karjalan kieli on podan ruatopruja. Podašša ei ni atkaloija vanhua karjalua, vain toivomma jotta kaikilla olis vesselä kuulla šitä.

Enšimmäiset kakši ošua julattih 17. šajekuuta. Enšimmäiseššä ošašša pakajamma meistä ičeštä ta podkastan taka-alašta. Toisešša ošašša tiemana ollah kirjat, TV-serialat ta kinot. Tulijakši on luvašša pakinua yhelläh musiikista ta himoruatoloista. Päivitämmä podah liittyjät tielot ta tiijot Instagramih (@kielikeitinpiirai), šielä meitä voipi šeprata, tahtonou. Iče podua piäšöy kuuntelomah SoundCloudissa. Tulija oša julatah 7. pimiekuuta.

Šanašto:
podkasta (vk, sk), podkastu (lk) = podcast
poda (vk, sk), podu (lk) = podi
minikasta (vk, sk), minikastu (lk) = minicast
ruatopruja = työkalu
žanra = genre

Jelenan kera karjalakši -blogipalstan ideja on lisätä ellennyštä šiitä, jotta karjalan kieli pätöy hoš mih kontekstih ta karjalakši voit kirjuttua hoš mistä muan ta taivahan välillä. Blogipalstan kirjutukšien tiemat vaihellah. Instagram: @jelenankera